همزيستي/صديقه
جاذبي
به
مناسبت روز جهاني صنايعدستي
فريادي از اعماق تاريخ و مواريث
زماني كه چينيها، سنگ هاي ما را گرفتند و با كمي صيقل و
تزئين روي آنها، به عنوان سنگ تزئيني با قيمتي بيشتر به
خودمان فروختند، هرگز ذهن ما نجنبيد كه صنايعدستي يك نقطة
عطف در اقتصاد كشورها است. و بعد زماني كه بسياري از فرصتها
را از دست داديم تازه به فكر افتاديم كه ما چه نعمتي داشتيم
و از آن استفادة بهينه نكرديم.
استان گلستان يكي از استانهايي است كه به داشتن صنايعدستي
معروف است. استان گلستان از ديرباز قاليتركمن را به عنوان
اصليترين صنايعدستي خود به يدك ميكشد. با طرح ها و رنگهاي
خاص خود كه متمايز از ساير نقاط كشور است. در كنار آن ساير
صنايع دستي استان گلستان از قبيل ابريشم بافي ….
صنايع دستي اي كه در گذشته چندان از لطف برخوردار نبوده
و اينك پي به اهميت اين صنايع دستي برده و مسئولين باافتخار
از ابرايشم بافي مينودشتيها. از …. علي آباديها و …… نام
مي برند.
پتانسيلي كه در بخش صنايع دستي استان گلستان وجود دارد اگر
درست مديريت شود، ميتواند در تغيير چهره اقتصادي استان
مؤثر باشد.
شايد ظلمي كه به صنايعدستي استان گلستان در طي سالهاي گذشته
شده، به اين زوديها قابل جبران نباشد. مگر نه اين بود كه
قالي تركمن اين منطقه زماني به عنوان يكي از بهترين قاليهاي
جهان بود ولي الآن چنان اعتبارش را از دست داده كه به قول
يك كارشناس فرش تركمن مجبور شدند فرشهايشان را به اسم قالي
بلوچ عرضه كنند. فرش تركمن از ديرباز مدنظر محققان خارجي
بوده ولي در اينجا با كمترين بها به حيات كج دار مريزش ادامه
داد.
جاجيم بافي، گليم بافي، ابريشم بافي و …. صنايعي نبودند
كه به همين راحتي فراموش شوند اما استان گلستان انگار در
اين چند سال اخير فهميد كه مينودشتيها، عليآباديها و
…. چه هنرهايي دارند. در گذشته تنها صنايعدستي استان فرش
معرفي مي شد كه آنهم به چنين سرنوشتي گرفتار شد؛ اما در
استان صنايع دستي ديگري نيز وجود داشتند كه بدون اينكه ببينيم
از كنار آنها رد شديم. چه بسا كه اين صنايع دستي مي توانستند
با آميزههايي از هر دوره تلفيق شده، هم باعث حفظ مواريث
شوند و هم باعث رونق اقتصادي.
وقتي كه مجري برنامة كودك و نوجوان يكي از شبكه هاي كشوري
لباس دختران تركمن در گذشته ( چاويت يا دون) را به تن كرده
و اينقدر برازنده و مناسب به نظر مي رسد، فكر ميكنم چه
ظلمي به خودمان كرديم كه ما خيلي وقت است اين لباسها را
به موزه ها فرستادهايم.
در حاليكه اين طرح و نقش را نه تنها ميتوانستيم درداخل
استفاده كنيم بلكه به خارج نيز صادر نمائيم. خيلي وقتها
دم از حفظ فرهنگ زدن خيلي راحت است اما تا زماني كه قدر
مواريث خودمان را ندانيم و به آن نباليم به فرهنگهايي مبتذل
چنگ خواهيم زد و تابع مدهاي مختلف خواهيم شد.
تهاجم فرهنگي، از غفلت ما از مواريث و صنايعدستيمان استفادة
بهينه كرد و چنان بر ما تاخت كه در ذهن جوانان ما چيزي جز
مدهاي مختلف جانگرفت.
« امسال چه مد خواهد شد» از همان ابتدا ذهن جوانان و نيز
خانوادهها را درگير ميكند و فرصت فكر كردن به مسائل ديگر
را از جوان سلب ميكند.
در حاليكه تك تك صنايعدستي كشور در نوع خود بينظير و كاربردي
و همهگير است، ما به مدهاي وارداتي نيازي نداريم. بايد
طرحي نو در اندازيم و به جريان انداختن صنايعدستي و تسري
بخشيدن آن به خانهها و ساير مكانهاي ديگر بينديشيم.صنايع
دستي كشور ما و نيز استان گلستان بي نظير است. قدرش را بدانيم
و به آن بباليم.
شايد بهتر است همه با هم فريادي از اعماق تاريخ و مواريثمان
سربزنيم تا هر روز برارزش آنچه كه داريم افزوده شود نه اينكه
فراموش گردد.