الف.سالاری
15 آذر 1385
مروری
بر انتخابات مجلس خبرگان و انتخابات شوراها
همزمان شدن انتخابات
مجلس خبرگان و شوراها، که به لحاظ ذاتی تفاوت اساسی دارند،
شرکت کنندگان در این دوره ازانتخابات را در مقابل معادله
ای نسبتا پچیده قرار داده است. بر این پیچیدگی اگر معضلات
سیاسی از قبیل " تحریم و یا شرکت" را نیز اضافه
بنمائیم، آنموقع مشکلات دوچندان می شود. بهر حال هر جور
که فکر شود، راهی غیر از موضع گیری نیست و مردم ترکمنصحرا
و اقشار محروم ترکمن نیز که کماکان با وعده ها زندگی می
کنند و کوچکترین نقشی را در تعیین سرنوشت ملی خود ندارند،
مجبور هستند اینبار هم، واقعی تر فکرکرده و تا حد امکان
با مانور دادن و اتخاذ سیاست های معقول، از موجودیت و ارزش
های مادی و معنوی خود دفاع بنمایند.
انتخابات شوراها که در اصل اهدافی صنفی و اقتصادی را دنبال
می نماید و کمتر رنگ سیاسی را بخود می گیرد موضوعی نیست
که در شرایط فعلی ایران مورد مناقشه ای آنچنانی باشد. مردم،
از هر قوم و ملیت و صنف و طبقه اجتماعی، اگر می خواهند حداقل
تاثیراتی را در زندگی روزمره خود داشته باشند، آن بهتر که
در این انتخابات شرکت بنمایند و بجای کاندیداتورهای فرصت
طلب، که حفظ منافع شخصی و رسیدن به مقام،انگیزه آنان در
انتخاب شدن است، آن بهتر که از چهره هایی که تا حدی مردم
پسند می باشند دفاع بنمایند.
هم اکنون، چالش های نسبتا تندی در بین دو جناح حکومتی، یعنی
دسته ای که اصول گرا و یا اصطلاحا راست خوانده می شود، با
جناحی دیگر که اصلاح طلب و یا مشارکتی و یا لیبرال خوانده
می شود، حول انتخابات کنونی شوراها در جریان می باشد. خاتمی
رئیس جمهور سابق طی سخنانی در "کنگره جوانان"
اعلام کرده است که: اگر مردم سیل آسا در انتخابات شرکت بنمایند،همه
معادلات کنونی سنت پرستان بهم خواهد خورد. او طی این سخنرانی
اظهار می نماید "سنت پرستان برای تحمیل عادت های کهنه
خود، راهی جز خشونت را نمی شناسند". علاوه بر خاتمی،
ابراهیم یزدی نیز ضمن تاکید شدید به اتحاد ملی-مذهبی ها،
بر شرکت کردن فعالانه در هردوانتخابات را تاکید می نماید
و اعلام داشته است که "از تحریم انتخابات ریاست جمهوری
که صد در صد بنفع ، راستگرایان و کهنه اندیشان گردید، درس
گرفته شود".
انتخابات مجلس خبرگان که خود ارگانی است که رهبر( ولی فقیه)
را انتخاب می نماید، اساسا با نقش شوراها متفاوت می باشد.
در سیستم غیر دموکراتیک ( شیعی- مذهبی) جمهوری اسلامی، همانطور
که از نامش پیداست، جائی برای رای مردم نیست و این خبرگان
شیعی هستند که در جنگ و دعوائی پیچیده، اعضای آنرا تعیین
می نمایند. در جنگ قدرت جناحین و طیف های حکومتی، یکی از
تاکتیک های راست گرایان مذهبی که البته خود را "اصول
گرا" معرفی می نمایند، حذف کاندیدهای قابل و موثر رقیب،
معمولا با بهانه تراشی و ردیف کردن ایرادات فقهی نا مفهوم
می باشد. بر اساس این تاکتیک خلاف، که صرفا از برای غصب
قدرت سیاسی- مذهبی تدارک دیده می شود، کلیه امکانات و پشتوانه
های رقیب سیاسی، مورد تعرض قرار می گیرد و طی نمایشی ظاهرا
شرعی و قانونی، جناح رقیب بشدت تضعیف می گردد تا این حد
که شانسی برای پیروزی نداشته باشد. همکنون جملگی کاندیداهای
مناطق ملی و مذهبی(سنی نشین) که بنا به اقتضای شرایط سیاسی
کنونی ایران، حامی اصلاح طلبان بوده اند، یکی پس از دیگری،
از لیست واجدین شرایط مجلس خبرگان یا حذف شده اند و یا نیزمحترمانه
به کناره گیری دعوت گردیده اند.
مجلس خبرگان جمهوری اسلامی تاریخچه
نسبتا سیال و بغرنجی را نیز داشته است و در اولین انتخابات
آن، در سال 58 برخی از چهره های اپوزوسیون چون کیانوری از
حزب توده و مسعود رجوی از سازمان مجاهدین خلق ایران و همچنین
دکتر قاسملوی فقید از حزب دموکرات کردستان ایران شرکت نموده
بودند، توماج و مختوم نیز به عنوان نمایندگان بسیاری از
ترکمنان ایران برای راه یابی بدین مجلس تلاش نموده بودند.
دستگاه تفتیش جمهوری اسلامی صلاحیت هیچکدام از این کاندیداها
را تایید ننموده است.
هر چند مجلس خبرگان، بنا به تجارب گذشته و بنا به خصلت غیر
دموکراتیک خود(حتی در بین روحانیون شیعه) نقش تعیین کننده
ای برای تغییر شرایط سیاسی ایران ندارد، و تایید آن، بمعنای
قبول کردن انتخاب ِ غیر دموکراتیک ولی فقیه می باشد، اما
انتخابات خود این مجلس با توجه به صف بندی کنونی در بین
سیاستمداران و جریانات فکری مختلف مذهبی کنونی، که تفسیرهای
ناهمگونی از نقش و اختیارات ولی فقیه و دیگر ارگان های تصمیم
گیرنده دارند، به رویارویی بیشتر این نیروها منجر خواهد
گردید. شرکت فعالانه جملگی طیف های ضد انحصار نیز اگر با
موفقیت توام باشد، همانند دهه اخیر، به پلورالیزه شدن قدرت
سیاسی در ایران منجر خواهد گردید.
(هم اکنون برخی از جریانات سیاسی مذهبی، چون نهضت آزادی
و طرفداران خاتمی و کروبی و همچنین برخی از چهره های ملی-
مذهبی، چون دکتر پیمان و عزت الله سحابی و اشکوری و خانم
اعظم طالقانی و بسیاری دیگر بیانیه مشترکی را امضا نموده
و تلاش می نمایند تا به کاندیداهای مشترکی رای بدهند.)
